(Fritt gjenfortalt på nynorsk, etter Asbjørnsen og Moes «Manden som skulde stelle hjemme»
Det var ein gong ein mann som alltid var sur og gretten, og som aldri tykte at kjerringa gjorde nok i huset. Ein kveld då han kom heim frå slåtten, var han verre enn vanleg. Han skjelte, kjefta og banna så det stod etter.
«Kjære vene,» sa kjerringa, «ver no ikkje så sinna. I morgon kan vi byte arbeid. Eg går ut på jordet og slår med slåttekarane, og så kan du stelle heime.»
Ja, det tykte mannen var ein god idé, og det ville han gjerne.
Tidleg morgonen etter tok kjerringa ljåen på nakken og gjekk ut på jordet med slåttekarane. Mannen vart att heime for å stelle huset. Det første han skulle gjere, var å kinne smør. Men då han hadde halde på ei stund, vart han tørst, og så gjekk han ned i kjellaren for å tappe seg ein bolle øl.
Medan han stod der og tapte, høyrde han brått at grisen hadde kome seg inn i stova. «Hu!» sa mannen, og fór opp kjellartrappa med øltappen i handa. Han var redd grisen skulle velte smøret. Og då han kom inn, hadde grisen allereie velta kjerna og stod der og smatta i seg fløyten.
Då vart mannen så fly forbanna at han gløymde både øl og øltapp. Han fór etter grisen så fort han kunne, og fekk tak i han att i døra. Så gav han grisen eit kraftig spark bak, så han låg langflat på golvet. Men då kom mannen på ølet.
«Å, du store min!» sa han og styrta ned i kjellaren att. Men der var det ikkje mykje å glede seg over, for alt ølet hadde runne ut av tønnene.
Så var det smøret. Mannen gjekk ut i mjølkebua og fann så mykje fløyte at han fylte kjerna på nytt. «Smør skal det bli til middag, lell,» sa han, og så sette han i gang med å kinne.
Men då han hadde kinna ei stund, kom han på kua. Kua stod framleis inne i fjøset og hadde korkje fått vått eller tørt, endå det var langt på dag. «Ho må då få noko å ete,» sa mannen. Han tykte det vart for langt å føre kua ut på jordet, og dessutan var det så mykje fint, grønt gras på taket.
Huset låg like ved ein bratt bakke, og mannen fann ut at dersom han berre la ei planke frå bakken og opp på taket, så kunne kua gå opp der og beite. Men han kunne ikkje gå frå smøret heller, for den vesle ungen deira kraup omkring på golvet, og han kunne lett velte kjerna.
Så tok mannen kjerna på ryggen og gjekk ut. Først ville han gi kua litt vatn. Han tok ei bøtte og gjekk bort til brønnen. Men då han bøygde seg over kanten, rann all fløyten ut av kjerna. Først rann ho nedover ryggen på han, så ned i nakken, og til slutt hamna ho i brønnen.
«Det var då som berre!» sa mannen.
Men no nærma det seg middag, og noko smør hadde han framleis ikkje. Då kom han på at han kunne koke graut i staden. Han hengde ei gryte med vatn over elden og gjorde seg klar til å koke graut.
Men brått kom han til å tenkje på kua att. «Tenk om ho har dotte ned frå taket og brote både bein og nakke!» sa han. Så gjekk han opp på taket for å binde henne fast.
Han tok eit tau og batt den eine enden rundt halsen på kua. Den andre enden stakk han ned gjennom pipa og batt fast rundt låret sitt. «No er ho trygg,» tenkte han. For no kokte vatnet i gryta, og han måtte ned og røre i grauten.
Men det skulle han ikkje ha gjort.
For medan mannen stod der og rørte i grauten, ramla kua ned frå taket, og då drog ho mannen med seg. Opp gjennom pipa fór han, og der vart han sitjande fast. Kua vart hengjande utanfor veggen, og mannen sat fast i pipa. Kua kom korkje opp eller ned, og mannen kom korkje fram eller attende.
Kjerringa hadde venta i sju lange og sju breie på at mannen skulle kome og rope henne heim til middag. Men ingen mann kom. Ho hverken høyrde eller såg noko. Til slutt tykte ho det vart for lenge å vente, så ho tok ljåen på nakken og gjekk heim.
Då ho kom fram, fekk ho sjå kua som hang og dingla utanfor veggen. «Jaså,» sa kjerringa. «Det er slik du steller heime, far?» Så tok ho ljåen og hogg over tauet.
I same stunda datt kua ned på bakken, og mannen datt ned gjennom pipa. Då kjerringa kom inn i stova, stod han på hovudet i grautgryta.
Og dermed fekk han nok å gjere med å stelle heime den dagen.
Illustrasjon: KI-generert
